Abanoz nedir?

İkiçeneklilerin abanozgiller familyasından bir bitkidir. Sıcak ülkelerde, özellikle Orta Afrika'da yetişir. Kerestesi ağır, sert ve siyah renklidir. Abanozgillerden, sıcak ülkelerde yetişen, kerestesinden yararlanılan birçok ağacın ortak adıdır. Bu ağacın ağır, sert ve siyah renkli tahtasına Abanoz denir. Tropik ve subtropik bölgelerin odunlu bitkileri. Çok ağır, siyah renkte bir odunu vardır. Vatanı Japonya, Malezya, Asya, Amerika ve Afrika olup, çeşiti çoktur.

Abanoz bodur ve çalımsı bir ağaçtır. Yaprakları üçerli gruplar halinde olup goncaları yoktur. Meyveler koyu kahve ve fasulye şeklindedir. Fasulye şeklindeki başaklarda 8 kadar çekirdek (tohum) bulunur. Mayıs Haziran aylarında çiçek açar. Günümüzde bu değerli Ağaç, Mobilya ve enstrüman yapımında kullanılır. Klarnet ve Gitar tuşu, abanozun kullanıldığı enstrümanlara örnektir.

Halk arasında bronşit, nefes darlığı, kalp hastalıkları, çarpıntı, göz ağrıları vs. gibi yerlerde kullanılması tavsiye edilir. Tozları kaynatılır ve elde edilen Su ile pansuman yapılırsa, devamlı yaşaran göze ve göz ağrısına iyi gelir. Yine bu suyun Bal ile karıştırılıp içilmesi durumunda böbrek ve mesanedeki kumları döktürdüğü ve idrar söktürdüğüne inanılmaktadır.

Şu anda, Bitki sadece ilaç sanayinde kullanılmaktadır. İlaç sanayinde tohumları kullanılır. Tohumlar solunumu ve felce uğrayan harap olmuş sinirleri uyarıcıdır. Süs bitkisi olarak yetiştirilir.Bileşiminde Sitizin alkaloidi, kolin, sistin, pektin, ureaz enzimi, yağlı Maddeler, tanenler vs. bulundurur.

Abanoz çok sert bir odundur ve parıltılar saçacak kadar iyi cila tutar. Bu özellikleriyle öbür odunlara hiç benzemediği için eski çağlardan beri çok değerli sayılmıştır. Tevrat' ta tarihi Sur kentindeki abanoz ticaretinden söz edilir; Bin bir Gece Masallarında anılan değerli mallardan biri de abanozdur. Eskiden krallar abanozdan yapılmış asalar kullanır ve zehir'in etkisini giderdiği inancıyla, içkilerini abanoz kaplardan içerlerdi.

abanoz

İyi abanoz çok ağırdır, siyaha yakın renktedir, sudan ağırdır ( suda batar ) ve yalnızca ağacın orta bölümünden elde edilir. Ağaç geniş gövdesi ve simsiyah rengi ile tanınır; kabuğunun kömürleşmiş gibi görünmesine karşın kabuğun altındaki bölüm ağacın orta yerine kadar beyazdır. Ağacın asıl kullanılan koyu renkli orta bölümünden ise 30 - 100 cm çapında kütükler elde edilir.

Rengi, dayanıklılığı, sertliği ve iyi cila tutma özelliği nedeniyle ABANOZ genellikle marangozlukta, ağaç oyma (kakma) işlerinde, kaliteli ünlü piyanoların siyah tuşlarında ve değerli müzik aletlerinin bazı bölümlerinde, belli-başlı bıçak üretici firmalar tarafında bıçak saplarında kullanılır. Dünyanın ilk tarihçisi Anadolulu Heredotos notlarında, bugün Etiyopya olarak bilinen ülke insanlarının üç yılda bir 200 ABANOZ kütüğünü, vergi olarak Pers imparatorluğuna yolladıklarını anlatmaktadır.

Kullanıldığı yerler

Eskiden, gömme süs işlerinde, fırçacılıkta, piyano tuşları ve bıçak sapları yapılmasında, ince marangoz sanatlarında kullanılırdı. Çekmeceler, yazı takımları yapımında kullanılırken on altıncı yüzyılda yaygın olarak kaplama işlerinde faydalanılmaya başlandı. İnce tabakalar haline getirilebildiğinden bilhassa Fransa’da yaygın ince marangozluğun en önemli malzemesi oldu. Zamanla abanozun kullanılması ve buna dayanan ince sanat unutuldu.

Sözlükte "abanoz" ne demek?

1. Sıcak ülkelerde yetişen, kerestesinden yararlanılan birçok ağacın ortak adı.
2. Abanozgillerin ağır, sert ve kara renkli kerestesi.
3. Bu keresteden yapılmış.

Cümle içinde kullanımı

Tunç işlemeli küçücük bir abanoz masa üzerinde açık bırakılmış bir kitap gördü.
- H. R. Gürpınar

Abanoz kelimesinin ingilizcesi

n. ebony, ebon
Köken: Farsça